Prawo pracy dla kobiet | Ciąża a rozwiązanie umowy o pracę – wszystkie zasady w jednym artykule

Ciąża a rozwiązanie umowy o pracę – wszystkie zasady w jednym artykule

Warto pogrupować zasady rządzące się w zakresie rozwiązania umowy o pracę w trakcie ciąży.

1. Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę w trakcie ciąży nie jest dopuszczalne, ale jest skuteczne

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę ciężarnej pracownicy jest wadliwe, ale skuteczne. Tak, dobrze czytasz – skuteczne. Dopóki sąd pracy nie stwierdzi bezskuteczności tej czynności pracodawcy dopóty stosunek pracy nie będzie reaktywowany. Trudno w to uwierzyć, ale tak jest. Jaki płynie stąd wniosek? Jeśli pracodawca wypowiedział umowę o pracę w trakcie ciąży to pracownica powinna wnieść pozew do sądu pracy w terminie 7 dni od daty wręczenia jej wypowiedzenia. Jeśli pracodawca rozwiązał umowę o pracę w trybie dyscyplinarnym to termin ten wynosi 14 dni.

Takie stanowisko wielokrotnie przedstawiał Sąd Najwyższy. M.in. w wyroku z 10 sierpnia 2010 r. I PK 17/10, LEX nr 630182 orzekł, że „wyrażony w art. 177 § 1 k.p. zakaz wypowiedzenia (i rozwiązania) przez pracodawcę umowy o pracę z pracownicą w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego nie oznacza, że wypowiedzenie nie wywołuje skutku prawnego w postaci rozwiązania umowy o pracę. Jest to wypowiedzenie niezgodne z prawem, a skutki tego określone są w art. 45 § 1 k.p.”

Dobrze wyjaśnił to również Sąd Okręgowy we Wrocławiu w wyroku z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt VII Pa 151/13, LEX nr 1715005 „każda jednostronna deklaracja pracodawcy o ustaniu stosunku pracy, nawet dokonana z naruszeniem prawa, prowadzi do ustania stosunku pracy w terminie wskazanym przez pracodawcę, bo wszelkie jego czynności, nawet bezprawne, zmierzające do rozwiązania stosunku pracy są skuteczne i mogą być podważone wyłącznie w drodze odpowiedniego powództwa”.

Czyli należy odwołać się do sądu pracy, a sąd ten w takim przypadku powinien orzec przywrócenie do pracy.

2. W trakcie biegnącego okresu wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę pracownica zaszła w ciążę

Należy natychmiast powiadomić o tym fakcie pracodawcę, który powinien cofnąć złożenie wypowiedzenie umowy o pracę. Jeśli pracodawca nie cofnie swojego oświadczenia w przedmiocie wypowiedzenia umowy o pracę to wówczas, należy złożyć pozew w sądzie pracy.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt II PK 24/07, LEX nr 375649 „nawet skuteczne wypowiedzenie umowy pracownicy, która nie jest w ciąży, nie może spowodować rozwiązania umowy o pracę, jeżeli pracownica zajdzie w ciążę w okresie wypowiedzenia.”

3. W trakcie biegnącego okresu wypowiedzenia umowy o pracę przez pracownicę pracownica zaszła w ciążę

W tym przypadku stosunek pracy rozwiąże się. Brak jest bowiem podstawy do uznania, iż pracownica, składając wypowiedzenie działała pod wpływem błędu, w nieświadomości stanu ciąży, co wyklucza świadomą i dobrowolną rezygnację z uprawnień. Nie ma podstawy dla domagania się przez pracownicę, która w dacie składania oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę nie była w ciąży, a zaszła w ciążę po tej dacie, ustalenia, że umowa o pracę trwa nadal (tak również Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt II PK 24/07, LEX nr 375649). W Komentarzu do kodeksu pracy (pod red. J. Jończyka, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1979, s. 628), wyrażono pogląd że, w wypadku, gdy kobieta zaszła w ciążę dopiero po złożeniu wypowiedzenia, może być ono cofnięte jedynie za zgodą zakładu pracy; zasady współżycia społecznego mogą przemawiać za obowiązkiem zakładu pracy wyrażenia zgody na cofnięcie wypowiedzenia zwłaszcza, gdy nie stoi temu na przeszkodzie interes zakładu pracy. Jest on aprobowany przez orzecznictwo.

4. Porozumienie rozwiązujące umowę o pracę – z inicjatywą porozumienia wyszła pracownica, która jeszcze nie była w ciąży

Nie jest niezgodne z prawem rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron zawartym z pracodawcą przez pracownicę, która nie była w ciąży, a zaszła w ciążę przed określonym w porozumieniu terminem rozwiązania umowy.

5. Porozumienie rozwiązujące umowę o pracę – z inicjatywą porozumienia wyszła pracownica, która była już w ciąży

Taka pracownica nie może wycofać się ze złożonej pracodawcy oferty rozwiązania umowy o pracę. Wiedziała o swojej ciąży składając pracodawcy ofertę rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Patrz zasada nr 3 powyżej.

6. Porozumienie rozwiązujące umowę o pracę – z inicjatywą porozumienia wyszedł pracodawca, a pracownica zgodziła się nie wiedząc że jest w ciąży

Pracownica działała pod wpływem błędu, nie wiedząc że jest w ciąży. Może się uchylić od złożonego oświadczenia woli.