Umownie wydłużony okres wypowiedzenia umowy o pracę

Czy można umownie wydłużyć okres wypowiedzenia umowy o pracę? A jeśli tak to jakie to ma konsekwencje?

W umowie o pracę można zagwarantować aby okres wypowiedzenia był wydłużony (ponad to co oferuje kodeks pracy). Niezwykle istotne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z 9 listopada 1994 r., I PZP 46/94, LexPolonica nr 298370 (OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 87), w której stwierdził, że „zastrzeżenie w umowie o pracę zawartej na czas nieokreślony dwunastomiesięcznego okresu wypowiedzenia tej umowy przez pracodawcę jest dopuszczalne na podstawie art. 18 § 2. Jednocześnie Sąd ten uznał w tej uchwale, że ocena „korzystniejszego” dla pracownika charakteru rozstrzygnięcia musi mieć naturę zobiektywizowaną, odnosić się do chwili zawierania umowy o pracę, musi mieć charakter konkretny, w tym sensie, że ma brać pod uwagę sytuację faktyczną i prawną stron oznaczonego stosunku pracy, a jednocześnie ma to być ocena globalna dokonywana na podstawie bilansu zysków i strat pracownika stanowiącego następstwo przyjęcia określonego postanowienia umowy o pracę”.

Umownie wydłużony okres wypowiedzenia a odszkodowanie

Gdy doszło do wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, w której wskazany jest wydłużony okres wypowiedzenia, to w jakiej wysokości pracownikowi przysługuje odszkodowanie, o które występuje do sądu w sprawie z odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę? Czy pracownikowi przysługuje odszkodowanie za okres kodeksowy, czy wydłużony?

W tym zakresie orzecznictwo uległo istotnej zmianie.

Przepis art. 58 kp stanowi iż odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę w sposób niezgodny z prawem przysługuje za okres wypowiedzenia. Nie jest ono limitowane tym przepisem, bowiem nigdzie przepisy nie stanowią, że odszkodowanie to może być dochodzone za okres maksymalnie 3 miesięcy (gdyż kodeks pracy maksymalnie taki okres wypowiedzenia przewiduje). W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1999 r. I PKN 347/99 (OSNAPiUS 2001/6 poz. 197) analogicznie do postanowień umowy o pracę wskazane jest, że „odszkodowanie z art. 45 k.p. w związku z art. 47[1] k.p. przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia ustanowiony układem zbiorowym pracy, jeżeli wprowadza on dłuższe okresy wypowiedzenia niż przewidziane w art. 36 k.p.)”.

Jednakże w wyroku z dnia 2 sierpnia 2017 r. (II PK 153/16) Sąd Najwyższy stwierdził, że „odszkodowanie przewidziane w art. 58 k.p. przysługuje w wysokości wynagrodzenia za ustawowy okres wypowiedzenia, chyba że strony przewidziały przyznanie odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za umownie wydłużony okres wypowiedzenia„.

Jeśli zatem pracownik ma zagwarantowany dłuższy okres wypowiedzenia, to w sprawie z odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę może żądać odszkodowania za cały swój okres wypowiedzenia, o ile odpowiednie postanowienia będą zawarte w umowie o pracę.